← Powrót do strony głównej

Jak wybrać akupunkturzystę? Praktyczny przewodnik dla osób, które chcą zacząć z akupunkturą

Masz przewlekły problem zdrowotny, słyszałeś, że akupunktura może pomóc, i teraz zadajesz sobie pytanie: jak zacząć? Jak znaleźć dobrego akupunkturzystę, któremu można zaufać? Ten artykuł odpowie na najważniejsze pytania o akupunkturę.

Lekarz, któremu płaci się tylko za zdrowie

W Kanonie Żółtego Cesarza, jednym z najstarszych tekstów medycznych świata, czytamy: „Podawanie leku po wybuchu choroby jest jak kopanie studni dopiero wtedy, gdy jesteś spragniony". Być może właśnie stąd wzięło się popularne przekonanie, że w starożytnych Chinach lekarz otrzymywał wynagrodzenie tylko wtedy, gdy pacjent był zdrowy. Kiedy zaś pacjent zachorował – zapłata się urywała, dopóki nie wrócił do zdrowia.

Nie ma dowodów na to, że była to powszechna praktyka.

Możliwe, że tak działała „opieka medyczna" dla najzamożniejszych rodzin, np. rodziny cesarskiej. W przypadkach skrajnych konsekwencje nieuleczenia dostojnego pacjenta bywały zapewne poważniejsze niż samo wstrzymanie zapłaty.

Poza tym możliwe, że taka praktyka funkcjonowała jako nieformalny kontrakt społeczny, zakorzeniony głęboko w konfucjańskiej etyce. Jej fundamentem jest pojęcie li – obowiązków wynikających z hierarchii społecznej, oraz ren – humanitarność rozumiana jako troska o drugiego człowieka, rozsądność i sprawiedliwość.

Niekiedy też lekarze pobierali po prostu stałe wynagrodzenie (rodzaj abonamentu) przez cały rok i mieli wszelkie powody, żeby ich podopieczni nie chorowali – bo tylko tak ten kontrakt mógł być kontynuowany.

Niezależnie od historycznych szczegółów, ta filozofia jest fundamentem tradycyjnej medycyny chińskiej: lepszy lekarz to ten, który zapobiega – nie ten, który leczy. Co ciekawe, ta idea wraca dziś do łask w zachodniej medycynie pod nazwą Value-Based Healthcare – modelu, w którym dostawca opieki jest wynagradzany za efekty zdrowotne pacjenta, a nie za liczbę wykonanych procedur.

Jeśli więc zastanawiasz się, dlaczego wybór akupunkturzysty jest tak ważny, to właśnie dlatego. Ta relacja działa najlepiej wtedy, gdy jest stała. Terapeuta, który zna Cię przez lata, może naprawdę dbać o Twoje zdrowie, a nie tylko reagować na kryzysy.

Jak działa akupunktura?

Akupunktura polega na płytkim nakłuciu za pomocą bardzo cienkich, jednorazowych igieł precyzyjnie wybranych punktów na ciele. Punkty te leżą na przebiegu meridianów – kanałów, którymi zgodnie z tradycyjną medycyną chińską (TCM) przepływa energia życiowa qi. Nakłucie konkretnych kombinacji miejsc wyzwala zmiany (wzmacnia, osłabia lub zmienia kierunek tej energii), które – za pośrednictwem układu nerwowego i hormonalnego – pomagają organizmowi odzyskać wewnętrzną równowagę. Wyróżniamy 365 klasycznych punktów rozmieszczonych na 12 meridianach. O doborze punktów decyduje diagnoza, na którą składa się przede wszystkim badanie pulsu. Nie jest to badanie znane z medycyny zachodniej. Za pomocą specjalnych technik terapeuta jest w stanie odczytać z pulsu kondycję poszczególnych organów i skuteczność zastosowanych punktów już po zabiegu. Ponadto terapeuta zbiera klasyczny wywiad medyczny i analizuje wyniki badań.

Zachodnia nauka dostarcza coraz więcej twardych danych na skuteczność akupunktury. Badania z użyciem rezonansu magnetycznego pokazują, że nakłuwanie określonych punktów akupunkturowych aktywuje konkretne obszary mózgu i moduluje wydzielanie neuroprzekaźników, m.in. endorfin, serotoniny i adenozyny. Metaanalizy opublikowane w takich czasopismach jak JAMA Internal Medicine czy Acupuncture in Medicine potwierdzają skuteczność akupunktury m.in. w leczeniu przewlekłego bólu, migren i bezsenności. Nie jest to więc wyłącznie kwestia przekonania ani efektu placebo – chociaż nastawienie pacjenta oczywiście ma znaczenie, jak zresztą w każdej terapii. Współczesna medycyna oparta na faktach (EBM) uznaje akupunkturę za bezpieczną i skuteczną metodę uzupełniającą, szczególnie w medycynie bólu.

Dobry terapeuta poza samą praktyką akupunktury szuka też głębszych przyczyn dolegliwości, analizując styl życia, dietę, emocje i ogólny stan organizmu oraz dając w tych obszarach zalecenia.

Na co pomaga akupunktura?

Akupunktura jest najlepiej udokumentowana w leczeniu bólu i zaburzeń układu nerwowego, ale zakres jej zastosowań jest znacznie szerszy. W mojej praktyce w Kiełczowie pod Wrocławiem najczęściej pomagam pacjentom z:

• Bólami głowy i migrenami – redukcja częstości i intensywności napadów
• Bólami kręgosłupa i stawów – zarówno ostrymi, jak i przewlekłymi
• Stresem, lękami i stanami obniżonego nastroju – regulacja układu nerwowego, przełączenie z trybu „walcz albo uciekaj" w tryb regeneracji
• Bezsennością i problemami z regeneracją – uspokojenie nadmiernego pobudzenia, wyciszenie rozbieganych myśli
• Zaburzeniami hormonalnymi i wsparciem płodności – regulacja cyklu, wsparcie przy przygotowaniach do in vitro, podczas ciąży i przed porodem, regeneracja po porodzie
• Alergiami i osłabioną odpornością – wzmocnienie naturalnej tarczy ochronnej organizmu
• Dolegliwościami trawiennymi – refluks, jelito drażliwe, wzdęcia, również na tle napięć emocjonalnych
• Przewlekłym zmęczeniem – odbudowa zasobów energetycznych, przywrócenie zdrowszego rytmu napięcie–regeneracja
• Problemami dermatologicznymi i autoimmunologicznymi

Więcej o poszczególnych dolegliwościach przeczytasz w sekcji „W czym pomagam" na stronie głównej.

Kiedy akupunktura jest przeciwwskazana?

Akupunktura jest terapią bezpieczną, ale – jak każda interwencja – ma swoje ograniczenia. Przed pierwszą wizytą koniecznie poinformuj terapeutę o:

• ciąży (szczególnie w I trymestrze – akupunktura jest możliwa, ale wymaga innego doboru punktów)
• chorobach krzepliwości krwi lub przyjmowaniu leków przeciwzakrzepowych
• posiadaniu rozrusznika serca lub innych implantów elektronicznych
• chorobach nowotworowych w fazie aktywnego leczenia
• wysokiej gorączce powyżej 38°C
• hemofilii i ciężkiej niedokrwistości
• padaczce i stanach drgawkowych
• zmianach skórnych w miejscu planowanego nakłuwania

Wszystkie te kwestie omawiamy dokładnie na pierwszej wizycie – to właśnie po to trwa ona dłużej niż kolejne spotkania.

Jak wybrać dobrego akupunkturzystę?

Jak wspomniano wyżej, wybór terapeuty w akupunkturze jest jak wybór najlepszego lekarza do diagnozy skomplikowanych lub niebezpiecznych schorzeń. Dlatego poświęcę temu więcej uwagi.

Czy wybitny neurolog siedzi na Instagramie?

Z przeziębieniem pójdziesz pewnie do pierwszego lepszego doktora, ale jeśli masz poważny problem i zależy Ci na znalezieniu kogoś naprawdę dobrego, to nie przeglądasz raczej rolek specjalistów na Instagramie. Nie ma ich tam. Raczej pytasz znajomych, szukasz samodzielnie w internecie, czytasz opinie na Znanym Lekarzu. Dobry terapeuta ma pełny kalendarz dzięki poleceniom i powracającym pacjentom, którym skutecznie pomógł – nie dzięki aktywności w mediach społecznościowych. Dokładnie tak samo należy podejść do poszukiwania terapeuty medycyny chińskiej we Wrocławiu i okolicy.

Po pierwsze – setki godzin edukacji

Medycyna chińska, jak sama nazwa wskazuje, to… medycyna i jako taka wymaga dużej wiedzy i długiej edukacji. Świetną bazą dla akupunkturzysty jest ukończenie tradycyjnej Akademii Medycznej (kierunków lekarskich lub farmacji) albo fizjoterapii. Daje to bowiem szeroką wiedzę o ludzkim organizmie, jego biochemii i anatomii. Kolejnym krokiem w edukacji terapeuty jest ukończenie profesjonalnego kursu, który zazwyczaj trwa 2–3 lata. Do tego dochodzą setki, a nawet tysiące godzin kursów, szkoleń i warsztatów zgłębiających poszczególne metody i sposoby diagnozy. Należy pamiętać, że akupunktura podchodzi do organizmu całościowo, nie dzieli się na specjalizacje, jak medycyna zachodnia, stąd wymagany jest naprawdę ogromny zakres wiedzy. Nie bez powodu w dobrych gabinetach na ścianach dumnie wiszą dyplomy – to namacalny ślad lat nauki. Pytaj o to wprost terapeutę, zanim zacznie się Wasza współpraca.

Po drugie – doświadczenie

Słabo wykształconych lub mało praktykujących akupunkturzystów weryfikuje rynek – po prostu z czasem przestają działać. Ci, którzy skutecznie pomagają pacjentom, działają latami, a ich pacjenci dzielą się opiniami. Sprawdź, ile lat terapeuta funkcjonuje na rynku, czy ma opinie na Google lub Facebooku i czy pacjenci do niego wracają. Stały pacjent to najlepsza rekomendacja.

Po trzecie – uczciwe podejście do pacjenta

Dobry akupunkturzysta nie jest tylko technikiem wykonującym zabieg. Powinien mieć wystarczająco czasu, żeby zająć się Tobą przekrojowo – wysłuchać, zapytać o dietę, styl życia, historię chorób, zbadać puls, przeanalizować wyniki badań. W TCM nie leczy się objawów – szuka się przyczyn. Bez czasu i uwagi to niemożliwe, dlatego wizyty w dobrym gabinecie akupunktury trwają dłużej niż przeciętna wizyta u lekarza – niekiedy 45 minut do godziny. Sam czas nakłucia (obecności igieł w ciele) powinien wynosić 21 minut.

Ponadto dobry specjalista nie obiecuje natychmiastowych efektów ani cudów – mówi wprost, co jest możliwe i jakie są realne oczekiwania.

Jak wygląda pierwsza wizyta w gabinecie akupunktury we Wrocławiu?

Pierwsza wizyta jest inna niż wszystkie kolejne i w mojej praktyce trwa znacznie dłużej – nawet około 1,5 godziny. Każda kolejna wizyta, jak wspomniałam, to 45–60 minut. Tylko w ten sposób można naprawdę dobrze poznać pacjenta.

Co się dzieje podczas pierwszej wizyty:

1. Szczegółowy wywiad zdrowotny – pytam nie tylko o główny problem, ale o całokształt Twojej kondycji: jak śpisz, jak trawisz, jak reagujesz na stres, jaki jest Twój cykl, jakie masz wyniki badań. Przyniesione wyniki laboratoryjne analizuję dokładnie, szukając zależności między wskaźnikami, które często umykają przy szybkiej wizycie u specjalisty.
2. Badanie pulsu – to fundamentalna metoda diagnostyczna w TCM, nie należy jej mylić z prostym badaniem tętna kojarzonym z medycyną zachodnią. Badam puls na obu nadgarstkach, na tętnicy promieniowej, oceniając jakość, głębokość i charakter w kilku pozycjach – każda z nich odpowiada innemu narządowi według medycyny chińskiej. To badanie powtarzam na każdej wizycie i po zabiegu.
3. Ocena obrazu języka – kolejne narzędzie diagnostyczne TCM.
4. Dobór punktów i zabieg – na podstawie diagnozy wybieram precyzyjnie punkty. Wywodzę się ze szkoły, która uważa, że każda igła to informacja dla ciała pacjenta – im więcej igieł, tym większy chaos. Zazwyczaj używam od 1 do 4 igieł, w rzadkich przypadkach więcej.
5. Czas relaksu z igłami – igły pracują przez 21 minut. Odpoczywasz w spokoju, przy relaksacyjnej muzyce.
6. Ponowne badanie pulsu – po zabiegu sprawdzam, czy zaszła zmiana na poziomie energetycznym.
7. Omówienie zaleceń w zakresie diety, suplementacji i stylu życia. To nieodłączna część wizyty, nie opcjonalny dodatek.
8. Inhalacja wodorowa – przez cały czas trwania wizyty możesz z niej skorzystać.

Kolejne wizyty przebiegają podobnie, ale bez rozbudowanego wywiadu początkowego. Zaczynają się zawsze od badania pulsu – to on mówi mi, co aktualnie dzieje się w organizmie pacjenta, i pozwala na bieżąco dostosowywać terapię, nawet jeśli nie zgłaszasz żadnych wyraźnych dolegliwości.

Czy akupunktura boli? Czego spodziewać się po wizycie?

Igiełki do akupunktury są wielokrotnie cieńsze niż igły strzykawkowe – ich średnica to ułamek milimetra. Większość pacjentów podczas wprowadzania igły odczuwa delikatne mrowienie, lekkie rozpieranie lub ciepło w miejscu nakłucia. To nie jest ból kojarzony z zastrzykiem czy pobraniem krwi. Część osób nie czuje prawie nic. Wrażliwość jest kwestią indywidualną i zależy też od miejsca nakłucia.

Po zabiegu możesz odczuć:

• Głęboki relaks i senność – bardzo częsta reakcja, wiele osób zasypia podczas zabiegu
• Lekkie rozbicie lub spadek energii przez kilka godzin – organizm przetwarza zmiany energetyczne
• Przejściowe pogorszenie samopoczucia przez 2–3 dni – zdarza się rzadko, ale jest naturalną reakcją organizmu, po której zazwyczaj następuje wyraźna poprawa
• Niewielki siniak w miejscu nakłucia – możliwy, nieszkodliwy

Jak często chodzić na zabiegi akupunktury?

Częstotliwość wizyt zależy od rodzaju i czasu trwania dolegliwości – nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich.

Docelowo u dorosłych wizyty odbywają się raz na 4–6 tygodni. To rytm, który pozwala na utrzymanie efektów i profilaktykę. Pierwsze 3–4 spotkania mogą być częstsze – co 2–3 tygodnie – szczególnie gdy dolegliwości są silne lub długotrwałe. W przypadku ostrego bólu lub dużych zaburzeń energetycznych częstotliwość ustalam indywidualnie.

U dzieci zabiegi są krótsze. Istnieje też możliwość stosowania metod bezinwazyjnych, np. masażu Tui Na, moksy czy igły taoistycznej, która stymuluje punkt bez naruszania ciągłości tkanek.

Ważna zasada: akupunktura nie działa jak antybiotyk, który bierze się przez 10 dni i problem znika. Im dłużej trwają dolegliwości, tym więcej czasu potrzeba na ich przepracowanie.

Większość moich pacjentów po ustabilizowaniu głównego problemu przechodzi w regularną opiekę profilaktyczną. Pacjent pojawia się co kilka tygodni nie dlatego, że coś go boli, ale dlatego, że chce utrzymać zdrowie. Dokładnie tak, jak wyobrażali sobie to starożytni chińscy lekarze.

Akupunktura – najczęstsze pytania

Czy akupunktura boli?

Igły do akupunktury są wielokrotnie cieńsze od igieł strzykawkowych, dlatego większość pacjentów odczuwa jedynie delikatne mrowienie, rozpieranie lub ciepło. To inne odczucie niż przy zastrzyku, a część osób nie czuje prawie nic.

Na co pomaga akupunktura?

Akupunktura jest najlepiej udokumentowana w leczeniu przewlekłego bólu, migren i bezsenności. Pomaga też przy stresie i lęku, zaburzeniach hormonalnych i wsparciu płodności, dolegliwościach trawiennych, alergiach oraz przewlekłym zmęczeniu.

Ile trwa wizyta u akupunkturzysty?

Pierwsza wizyta trwa około 1,5 godziny, kolejne 45–60 minut. Same igły pozostają w ciele przez 21 minut.

Jak często chodzić na akupunkturę?

U dorosłych docelowo raz na 4–6 tygodni. Pierwsze 3–4 wizyty bywają częstsze, co 2–3 tygodnie, zwłaszcza przy silnych lub długotrwałych dolegliwościach.

← Powrót do strony głównej